تبلیغات
زیست تبریز - سری کروموزومی ( عدد پلوئیدی )
 
درباره وبلاگ



مدیر وبلاگ : امیر ذاکری گرگری
نظرسنجی
نظر شما در مورد این وبلاگ چیست؟







جستجو

آمار وبلاگ
  • کل بازدید :
  • بازدید امروز :
  • بازدید دیروز :
  • بازدید این ماه :
  • بازدید ماه قبل :
  • تعداد نویسندگان :
  • تعداد کل پست ها :
  • آخرین بازدید :
  • آخرین بروز رسانی :
زیست تبریز




تصور کنید بخشنامه ای از طرف حوزه ی نظام وظیفه صادر شود که تمامی دو قلوهای پسر ایرانی متولّد سال 74 برای  گذراندن خدمت سربازی به یکی از پادگان های کشور مثلاً عجب شیر اعزام شوند .گروهبان آموزش دهنده ، این دو قلوها را در دوصف ، کنار هم به ترتیب قد طوری می چیند که تمام دوقلوها در کنار هم قرار گیرند مثلاً حسن در یک گروه و حسین داداش دو قلویش ، دوش به دوش او در صف دوم قرار می گیرد . در نتیجه صف اوّل مشابه صف دوم می شود . باز تصوّر کنید که تعداد کل نفراتی که در دو صف قرار می گیرند، 46 نفر باشند . آنگاه می توان گفت دو صف داریم و 46 نفر یا بعبارتی (46= 2n) که n را صف سربازان در نظر بگیرید . اکنون که مطالب را تا اینجا خوانده اید می توانید به این سؤال جواب دهید؟

1) در یک صف چند نفر وجود دارد؟

ج) خوب معلومه 23 نفر با فرمول 23=1n

سؤال دوم ) آیا در هر صف نفرات مشابه یافت می شوند؟

جواب: خیر مشابه هر نفر در صف دیگر است.

بیایید یک تصوّر ظالمانه ای بکنیم بعد از ایام آموزش نظامی ، صف اول را به شهر مشهد و صف دوم را به اصفهان بفرستیم. یعنی تمام دو قلوها از هم جدا شوند .( 23=n به شهر اصفهان و 23=n  به مشهد)

در هر سلول بدنی (سوماتیک ) انسان 46 رشته باریک و بلند ( کروماتین) وجود دارد که دو بدو باهم برابرند.  سلول ها به هنگام تقسیمات سلولی به سازماندهی کروموزوم ها اقدام می کنند . یعنی هر کروماتین به یک کروموزوم تبدیل می شود . پس 46 کروماتین به 46 کروموزوم که دوبدو باهم برابر هستند ، تبدیل می شوند . کروموزوم های مشابه را نه با اصطلاح دو قلو بلکه با اصطلاح همتا یا همولوگ به کار می برند . به هنگام گامت سازی، هر والدی ، از مجموع 46 کروموزوم سلول های خود، 23 کروموزوم به هر گامت می دهد . پس فرمول گامت می شود 23=n   

 23 کروموزومی که به گامت می رسد حاوی تمام ژن های انسانی است ، که اصطلاحاً به آن ژنوم گفته می شود . یعنی هر گامت برای هر صفت مثل رنگ چشم، شکل چشم ، رنگ مو، شکل مو، قد، وزن و غیره و غیره یک دستور دارد. دقّت کنید که چنین سلولی همه ی ژن ها را دارد و ازهیچ  ژنی دو تا ندارد.   


علاوه بر انسان سلول های بسیاری از موجودات 2n کروموزومی است.

وقتی گفته می شود ، سلولی3n کروموزومی است، با مثال های قبلی مثل این است که بخشنامه شود، تمام سه قلوها ی ایران در یک جا جمع شوند و در 3 تا صف بایستندکه باز تک تک اعضای هر صف با هم متفاوت خواهند بودودر بحث کروموزومی می‌گوییم در سلول 3nکروموزومی ، مثل سلول های آلبومن در دانۀ نهاندانگان از هر کروموزوم 3 تا هومولوگ وجود دارد. تعداد کروموزوم ها در سلول های مختلف مضربی از nاست که به آن عدد پلوئیدی گفته می شود. هاپلوئید، دیپلوئید، تریپلوئید ، تتراپلوئید ، پنتاپلوئید،و هگزاپلوئید و... به ترتیب 6n 5n 4n 3n 2n n  

اگر سلولی چندین هسته داشته باشد، سری پلوئیدی را فقط یکی از هسته ها مشخّص می کند.

به مثال های زیر دقت کنید:

1)     در سلول های عضله ی مخطط غالباً تا 8 هسته وجود دارد، که هر کدام 2nکروموزومی هستند، فرمول 46=2nدر آن صدق می کند.

2)     در کیسۀ رویانی نهاندانگان سلول دو هسته ای، که دو هسته  nکرموزومی دارد، n کروموزومی محسوب می شود.

3)      در قارچ ها در اغلب سلول ها 2هسته هاپلوئید وجود دارد که باز قارچ ها را جزء هاپلوئید ها در نظر می گیریم .

برای درک و تمرین بیشتر به سؤالات زیر دقت کنید:

1-    بعضی سلول های کبدی انسان تترا پلوئیدند. کدام یک از گزینه های زیر عدد پلوئیدی این سلول ها ست.

1)     46=2n        2) 46= 3n         3) 46= 4n        4) 92= 4n

ج : این سلول ها 4 سری کروموزومی انسانی را دارند که هر سری کروموزومی در انسان 23 کروموزوم است.پس گزینه 4 صحیح می باشد .

2-    اگر موجودی 14=2nباشد کدام گزینه نشانگر سلول های تری پلوئید آن موجود است؟

1)     42=3n     2)  28= 3n       3)  21= 3n       4)  7=  3n

ج : در اینصورت n این موجود 7 خواهد بود و درنتیجه3n آن 21 کروموزوم خواهد داشت . پس گزینه 3 درست است .

3-    سلول تریپلوئیدی که 12 کروموزوم دارد، دارای ....... دسته کروموزوم است که کروموزوم های هر دسته........ هستند.( کنکور 74)

1)     سه، همولوگ

2) سه، غیرهمولوگ

3) چهار غیر همولوگ

4) چهار همولوگ

ج : تریپلوئیدی یعنی 3n یا 3 دسته،  و در هر دسته یا در مثال خودمان در هر صف ، کروموزوم های غیر همولوگ قرار دارند. پس گزینه ی 2 صحیح است.

4-    در سلول های پیکری مگس سرکه ماده ، nبرابر چند کروموزوم است.(کنکور 76)

1)     سه همولوگ

2) سه غیر همولوگ

3) چهار غیر همولوگ

4) چهار همولوگ

دقت !  عدد n برای هر موجود و برای تمام سلول هایش همیشه ثابت است. 4=n سلول های گامت ، 8 = 2n سلول های بدنی و 12=3nسلول های تری پلوئید مگس سرکه است.پس گزینه 3 صحیح است

5-    گندم گیاهی هگزاپلوئید است و 42کروموزوم دارد ، کدام گزینه نشانگر عدد پلوئیدی گامت های گندم است ؟

1)     42= 6n       2)  21= 3n       3)  7= n      4)  8=2n

گزینه 2 صحیح است . چون گامت ها همیشه نصف کروموزوم ها را دریافت می کنند . هم از لحاظ تعداد و هم از لحاظ سری پلوئیدی . پس اگر گندم42= 6n است پلوئیدی گامت گندم می شود  21=  3n

6-    دو نوع گیاه گل مغربی داریم 14= 2nو 28= 4n.  از آمیزش این دو گیاه چه گیاهی ایجاد می شود ؟

1)     21= 3n       2)  14= 4n      3) 42= 2n       4)  7= n

گل مغربی اول گامتِ 7= n و گل مغربی دوم گامت ِ 14= 2nتولید می کند که لقاح بین این دو گامت 21= 3nمی شود . پس گزینه 1 صحیح است .

7- اگر 64=2n مربوط به اسب و 62=2n مربوط به الاغ باشد. عدد پلوئیدی قاطر کدام گزینه است؟

 1)     63= 2n        2) 64= 2n      3) 62=n       4)62= 2n

فکر می کنم نیازی به توضیح مجدد نیست. گزینه 1 صحیح می باشد.

8- کدام جمله صحیح نیست ؟

1) موجودات 3n نازا هستند .

2) موجوداتیکه تعداد کروموزوم هایشان فرد است نازا هستند .

3)  موجوداتیکه سری کروموزومی آنها فرد است نازا هستند .

4) تعداد کروموزوم ها در سیب زمینی و آلو ، 48 است تخمی را که از لقاح آنها بدست می آوریم نمی تواند گیاهی زایا تولید کند .

ج : تتراد ساختاری است که از اتصال فقط دو کروموزوم همتا ایجاد می شود. سلولی که 3n کروموزوم دارد . از هر کروموزوم 3 تا دارد و اگر 2 تا از آنها در ساختار تتراد شرکت کنند پس یکی از آنها درچنین ساختار هایی شرکت نمی کند و باعث عقیمی می شود . پس دقت کنیدکه عدم تشکیل تتراد باعث نازایی می شود . نه تنها موجودات 3n کروموزومی بلکه همه موجوداتیکه پلوئیدی فرد دارند نازا خواهند بود . گزینه 2 صحیح است . چون مثلاً موجودی مثل ملخ نر که 23=2n و تعداد کروموزوم هایش فرد است و زایا است . و اما در مورد گزینه 4 خدمتتان عرض بکنم که کروموزوم های گونه های متفاوت نمی توانند با هم تشکیل تتراد دهند .

9-تفاوت تعداد کروموزوم های تری زومی و تریپلوئید در کدام یک بیشتر است ؟

1)ملخ ماده

2) مگس سرکه

3) انسان

4) خروس 

10-کدام یک می تواند عدد هاپلوئید فرد ( غیر زوج ) داشته باشد ؟

1) مگس سرکه

2) سگ

3)آلو

4) پنی سیلیوم

ج: عدددیپلوئید مگس سرکه8 = 2n وعدد هاپلوئیدش می شود4 = n

عدد دیپلوئید سگ 78 = 2n و عدد هاپلوئیدش 39 = n

عدد دیپلوئید آلو 48 = 2n و عدد هاپلوئید آن 24 = n

و اما پنی سیلیوم جزو قارچ هاست . ( زیست 2  فصل 6 صفحه 120 و پیش دانشگاهی فصل 11 صفحه 288 ) قارچ ها هم که از چرخه هاپلوئیدی پیروی می کنند و هاپلوئیدند . ( زیست 2 فصل 7 صفحه 146 ) . این قارچ 2 تا کروموزوم دارد . ( زیست2 فصل 6 صفحه 120 )پس عدد هاپلوئیدش می شود 2 = n حالا ممکنه بپرسی پس عدد دیپلوئیدش چی ؟ جواب : عدد دیپلوئید ندارد چون در گروهی از قارچها قرار گرفته که اصلاً تولید مثل جنسی ندارند میدونی یعنی چی؟   یعنی تقسیم میوز انجام نمیده

وای حالا بیا و درستش کن! برا اونائیکه ضریب هوشیشون مثل منه و برای درک چرخه های یوکاریوتی ( زیست 2 ص 146 ) بیش از 50 ساعت وقت گذاشتن ، این سؤال پیش می آید که حالا که تقسیم میوز انجام نمیده پس چطورازچرخه هاپلوئیدی پیروی میکنه ؟ جوابش خیلی ساده است پنی سیلیوم هاپلوئیداست ولی ازچرخه هاپلوئیدی پیروی نمی کند .  

11- کروموزوم های همتا 9 در کدام یک دیده می شود ؟

1)گلبول قرمز

2) اسپرم

3)کپک نوروسپورا

4)پلاناریا

12- عدد دیپلوئید کدام جانور فرد است ؟

1) خروس

2) ملخ نر

3) مگس سرکه

4)آلو

13- مجموع عدد هاپلوئید مگس سرکه و شامپانزه با عدد کروموزومی پنی سیلیوم و ملخ نر چند کروموزوم می شود ؟

1)53     2) 52     3) 81     4) 80   

 





نوع مطلب : ژنتیک، 
برچسب ها :
لینک های مرتبط :


سه شنبه 15 دی 1388 :: نویسنده : امیر ذاکری گرگری
نظرات ()
یکشنبه 26 شهریور 1396 10:54 ب.ظ
We're a bunch of volunteers and starting a new scheme in our community.
Your site offered us with helpful info to work on. You have done a formidable task
and our entire group will probably be grateful to you.
دوشنبه 30 مرداد 1396 02:22 ب.ظ
Thank you for another informative web site. The place else
could I am getting that type of information written in such a perfect manner?
I've a project that I am just now operating on, and I've been at the glance out for
such info.
سه شنبه 17 مرداد 1396 11:11 ق.ظ
My family always say that I am killing my time here at net,
however I know I am getting knowledge all the time by reading thes
fastidious posts.
شنبه 7 مرداد 1396 11:43 ب.ظ
constantly i used to read smaller articles that as well clear their motive, and that is
also happening with this piece of writing which I am reading now.
جمعه 1 اردیبهشت 1396 04:11 ب.ظ
سلام . از این مطلب بسیار استفاده کردم . ازتون بسیار سپاسگذارم . لطفا باز هم در این وبلاگ بنویسید یا اگر آدرس جدیدی دارین >اینجا بذارین تا استفاده کنیم .
شنبه 18 دی 1395 04:29 ب.ظ
واییییبببییببببببییییییییییی
مرسییییییییببببببییییییییی
واقعا ممنونم از مطالب مفیدتون...من هرکاری کردم مفهوم اینارو نفهمیدم فقط از شما....میشه در باره نحوه تشکیل کروموزوم صحبت کنین
جمعه 4 دی 1394 01:05 ب.ظ
Mrc...tozihatrtun khayli khub bud.mamnun
سه شنبه 8 اردیبهشت 1394 03:17 ب.ظ
ممنون خوب بود
دوشنبه 18 اسفند 1393 05:50 ب.ظ
جالب بود
پنجشنبه 16 بهمن 1393 04:04 ب.ظ
ممنون از تشبیه و سوال های خوبتون. من از مطالبتون برای تهیه یک فیلم آموزشی استفاده می کنم.
می خواستم بپرسم در موجودات پلی پلوئید نحوه روابط و بیان الل ها چگونه است و رابطه غالب و مغلوبی را چطور می توان توضیح داد؟اگر مطلبی بنویسید ممنون می شوم
سه شنبه 16 دی 1393 12:18 ق.ظ
مثال خیلی جالبی بود دستتون درد نکنه
پنجشنبه 11 دی 1393 12:36 ق.ظ
مطلبتون فوق العاده بود!من تموم سایتا رو گشتم ولی مثال شما کاملا واضح بود.متشکرم
دوشنبه 7 مهر 1393 04:58 ق.ظ
من دانشجوی ارشد هستم مطالبتان مفید بود متشکرم
چهارشنبه 7 اسفند 1392 02:50 ب.ظ
تشکر مثال جالبی بود
سه شنبه 6 دی 1390 04:35 ب.ظ
Salam Aghaye Zakery Vagean Ali bud Dastetun dard nakone.
امیر ذاکری گرگریسلام
قابل شمارو نداره
دوشنبه 3 آبان 1389 09:25 ب.ظ
tnx alot mr
پنجشنبه 2 اردیبهشت 1389 09:14 ق.ظ
سلام
جالب بود

با مطلب " آرامگاه 400 شاعر، عارف و رجال نامی " به روزم.
سه شنبه 17 فروردین 1389 08:48 ب.ظ
yasha
har gadar yakhshe olsada sizen veblagezen gozallegena chatmaz
دوشنبه 2 فروردین 1389 07:09 ب.ظ
salam . yashasin amoghli . yeni iliz mobarak
امیر ذاکری گرگریقوربانام
سیزینده بایرامیز مبارک اولسون. الله دان سیزه اوزون عمور جان ساغلیقی آرزو ائدیره م
چهارشنبه 12 اسفند 1388 02:39 ب.ظ
سلام
می خواستم از طرف گوشی موبایل ازتون خیلی خیلی خیلی تشکر کنم
بای
سه شنبه 6 بهمن 1388 07:48 ب.ظ
سلام آقای ذاکری
موفق باشی
امیر ذاکری گرگریسلام همشهری عزیز
خیلی ممنون
چهارشنبه 30 دی 1388 12:53 ب.ظ
مهم نیست که چند بهار زندگی کنیم مهم اینه که بهاری زندگی کنیم
جمعه 25 دی 1388 12:37 ب.ظ
سلام بر استاد پسرعموی زیست دان

خیلی خوشحال شدم وبلاگت رو دیدم. نمی دونستم تو هم بله...

من که از مطالب تخصصی اینجا چیز چندانی دستگیرم نشد. اما امیدوارم که همه بیان و استفاده کنن.

به ما هم سری بزن.
موفق باشی و در پناه حق
امیر ذاکری گرگریخیلی ممنون پسرعمو جان عزیزم
حالا کجاشو دیدی ما اینیم دیگه
از اینکه به وبلاگم سرزدی خوشحالم کردی پاینده باشی
پنجشنبه 17 دی 1388 02:18 ب.ظ
من پوریا پیوند از وبلاگ خوبتان خیلی خوشم آمد
موفق باشید
bye
امیر ذاکری گرگریموفق باشی آقا پوریا

پنجشنبه 17 دی 1388 02:16 ب.ظ
سلام آقای ذاکری
من ابراهیم جوادی از وبلاگ خوبتان خیلی خوشم آمد
لطفا مطالب در مورد علوم زیستی و اطلاعات عمومی محیط زیست بیشتر کنید
امیر ذاکری گرگریآقای ابراهیم جوادی از اینکه به وبلاگم تشریف آوردید متشکرم .
سربلند باسید .
چهارشنبه 16 دی 1388 02:48 ب.ظ
سلام آقای ذاكری
من مهران هستم
وبلاگ جدیدم رو نوشتم بالا
روز خوش
چهارشنبه 16 دی 1388 01:03 ق.ظ
جناب ذاکری عزیز با سلام امیدوارم در کنار خانواده گرامی سلامت و پاینده باشید خاطرات زیبایی از چند روزی که در کنار هم بودیم برای من باقی مانده است در این کاری که قرار است شروع کنیم می خواهم از توانمندیهای بسیار زیاد شما استفاده بیشتری نمایم وبلاگ بسیار علمی وجالبی دارید به وبلاگ خودمان لینک می دهیم به محض قطعی شدن کار با شما تماس می گیریم
 
لبخندناراحتچشمک
نیشخندبغلسوال
قلبخجالتزبان
ماچتعجبعصبانی
عینکشیطانگریه
خندهقهقههخداحافظ
سبزقهرهورا
دستگلتفکر